Powiaty w Polsce 1919-1939 – tabele będące graficzną prezentacją okresów istnienia i przynależności wojewódzkiej wszystkich powiatów II Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1919-1939.
Spis treści
//
Legenda
- Powiaty podzielono na para grupy (tabele) – powiaty ziemskie i miejskie.
- Każda asysta reprezentuje jeden rok kalendarzowy funkcjonowania powiatu (podany w nagłówku).
- Dla ułatwienia orientacji, szereg lat funkcjonowania jednostek przytoczono niedaleko każdym powiecie. W przypadku, gdy powiat istniał również w 1945 roku, szereg jego istnienia większy próg tabeli oznaczono strzałką (→) – więcej w artykule Powiaty w Polsce od 1945.
- W przypadku, jak powiat istniał obecnie w 1919, 1920, 1921 bądź 1922 roku, nie musi znaczyć to, iż powiat powołano w 1919, 1920, 1921 czy też 1922 roku; po uderzenie główny znalazł się on choć przy prawodawstwem niepodległej Rzeczypospolitej Polskiej, a nie w państwie zaborczym, w którym posiadał odrębny stan prawny ustawodawczy. Podobna stan ma obszar w przypadku powiatu frysztackiego, w latach 1920-1938 należącego do Czechosłowacji.
- Dla uproszczenia, zabarwiono całą kolumnę poniekąd wówczas, gdy powiat powołano czy też zniesiono w środku danego roku.
- Kiedy w środku roku nastąpiła zmiana przynależności wojewódzkiej, zabarwiona orszak odnosi się ciągle do roku nowej przynależności administracyjnej.
- Przynależność wojewódzką poszczególnych powiatów pomagają odczytać kolory użyte w tabelach (przedstawione poniżej).
Kolor
Województwo
Kolor
Województwo
Kolor
Województwo
białostockie
kieleckie
krakowskie
lubelskie
lwowskie
łódzkie
nowogródzkie
poleskie
pomorskie
poznańskie
stanisławowskie
śląskie
tarnopolskie
warszawskie
wileńskie (Grunt Wileńska)
wołyńskie
Warszawa
- Powiaty uszeregowane są podług nazw obowiązujących w okresie ich istnienia. Nazwy powiatów utworzone po ewentualnych formalnych zmianach nazw powiatów, którym często wtórowały zmiany siedzib (od których nowe nazwy były wywodzone) daleko się różnią od pierwotnych. W celu sprawniejszej nawigacji po artykule potraktowano je jak osobne hasła, zaś szereg ustawodawczy powiatów nim czy też po zmianie nazwy zaznaczono odsyłaczem (→ bądź ← zależnie od sytuacji chronologicznej).
- Fragmenty powiatów bez siedziby w obrębie Rzeczypospolitej Polskiej oznaczono symbolem (►) natomiast przytoczono nazwę powiatu docelowego (odstępstwo: powiat wieleński – jego sadyba została przedzielona granicą państwową, a samą jednostkę wcielono do powiatu czarnkowskiego).
- Znak # oznacza jednokrotną zmianę przynależności wojewódzkiej. Oznaczenia te przytoczono zarówno blisko nazwie powiatu (w wersji skupionej) kiedy i w prezentacji graficznej (w wersji rozbieżnej, kawa na ławę zanim czy też po każdej zmianie przynależności).
- W kolumnie drugiej skrótami państw, których fragmenty weszły w zawartość II Rzeczypospolitej, oznaczono inherencja państwową powiatu (obszaru powiatu) nim I wojną światową (A – Austro-Węgry, N – Rfn, R – Rosja).
- Druga od prawej, pusta asysta oznacza trwanie okupacji hitlerowskiej i radzieckiej Krajowy w latach 1939-1945.
Powiaty ziemskie 1919-1939
Znak # oznacza jednokrotną zmianę przynależności wojewódzkiej
Powiat
—
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
—
1945
augustowski
R
1919-39
→
baranowicki
R
1921-39
bardiowski
A
będziński
R
1919-39
→
bialski (Biała Krakowska)
A
1920-39
→
bialski (Biała Podlaska)
R
1919-39
→
białostocki
R
1919-39
→
białowieski
R
21-22
bielski (Bielsk Podlaski)
R
1919-39
→
bielski (Bielsko)
A
1920-39
→
biłgorajski
R
1919-39
→
błoński
R
1919-39
→
bocheński
A
1920-39
→
bohorodczański
A
1920-32
borszczowski
A
1920-39
bóbrecki
A
1920-39
→
brasławski
R
1922-39
brodnicki
N
1920-39
→
brodzki
A
1920-39
brzeski (Brzesko)
A
1920-39
→
brzeski (Brześć ponad Bugiem)
R
1921-39
brzeziński
R
1919-39
→
brzeżański
A
1920-39
brzozowski
A
1920-39
→
buczacki
A
1920-39
bydgoski #
N
1920-38 #
38-39
→
bytomski
N
→ 1922; ► świętochłowicki
chełmiński
N
1920-39
→
chełmski
R
1919-39
→
chodzieski
N
1920-39
→
chojnicki
N
1920-39
→
chrzanowski
A
1920-39
→
ciechanowski
R
1919-39
→
cieszanowski
A
1920-22
→ lubaczowski
cieszyński
A
1920-39
→
czadecki (część płn.)
A
czarnkowski
N
1920-39
→
czeskocieszyński
A
częstochowski
R
1919-39
→
człuchowski
N
→ 1920; ► chojnicki
czortkowski
A
1920-39
dąbrowski
A
1920-39
→
dębicki
A
ropczycki ←
1937-39
→
dobromilski
A
1920-39
doliński
A
1920-39
drohiczyński
R
1921-39
drohobycki
A
1920-39
dubieński
R
1921-39
duniłowicki #
R
21-
22
# 1922-25
→ postawski
działdowski #
N
1920-38 #
38-39
→
dziśnieński #
R
21-
22
# 1922-39
frydecki (część wsch.)
A
frysztacki
A
38-39
garwoliński #
R
1919-39 #
39
→
gliwicki
N
→ 1922; ► rudzki / ► tarnogórski
gniewski
N
1920-32
gnieźnieński
N
1920-39
→
gorlicki
A
1920-39
→
gostyniński
R
1919-39
→
gostyński
N
1920-39
→
górowski
N
→ 1920; ► leszczyński / ► rawicki
grodzieński
R
1921-39
grodziski
N
1920-32
→
gródecki
A
1920-39
grójecki
R
1919-39
→
grudziądzki
N
1920-39
→
grybowski
A
1920-32
horochowski
R
1921-39
horodeński
A
1920-39
hrubieszowski
R
1919-39
→
husiatyński
A
1920-25
→ kopyczyniecki
iłżecki
R
1919-39
→
inowrocławski #
N
1920-38 #
38-39
→
iwacewicki
R
kosowski (Kosów Poleski) ←
1935-39
janowski
R
1919-39
→
jarociński
N
1920-39
→
jarosławski
A
1920-39
→
jasielski
A
1920-39
→
jaworowski
A
1920-39
jędrzejowski
R
1919-39
→
kaliski #
R
1919-38 #
38-39
→
kałuski
A
1920-39
kamionecki
A
1920-39
kartuski
N
1920-39
→
katowicki
N
1922-39
→
kępiński
N
1920-39
→
kielecki
R
1919-39
→
kieżmarski
A
kobryński
R
1921-39
kolbuszowski
A
1920-39
→
kolneński
R
1919-32
kolski #
R
1919-38 #
38-39
→
kołomyjski
A
1920-39
konecki #
R
1919-39 #
39
→
koniński #
R
1919-38 #
38-39
→
konstantynowski
R
1919-32
kopyczyniecki
A
husiatyński ←
1925-39
kosowski (Kosów Huc.)
A
1920-39
kosowski (Kosów Pol.)
R
1921-35
→ iwacewicki
kostopolski
R
1925-39
koszyrski
R
1921-39
kościański
N
1920-39
→
kościerski
N
1920-39
→
kowelski
R
1921-39
kozienicki
R
1919-39
→
koźmiński
N
1920-32
krakowski
A
1920-39
→
krasnostawski
R
1919-39
→
krośnieński
A
1920-39
→
krotoszyński
N
1920-39
→
krzemieniecki
R
1921-39
kwidzyński
N
→ 1920; ► gniewski
kutnowski #
R
1919-39 #
39
→
leski (do 1931 liski)
A
1920-39
→
leszczyński
N
1920-39
→
lidzki
R
1921-39
limanowski
A
1920-39
→
lipnowski #
R
1919-38 #
38-39
→
lubaczowski
A
cieszanowski ←
1923-39
→
lubartowski
R
1919-39
→
lubawski
N
1920-39
→
lubelski
R
1919-39
→
lubliniecki
N
1922-39
→
lubomelski
R
1921-39
lwowski
A
1920-39
łańcucki
A
1920-39
→
łaski
R
1919-39
→
łęczycki
R
1919-39
→
łomżyński #
R
1919-39 #
39
→
łowicki #
R
1919-39 #
39
→
łódzki
R
1919-39
→
łucki
R
1921-39
łukowski
R
1919-39
→
łuniniecki
R
1921-39
makowski (Maków Maz.)
R
1919-39
→
makowski (Maków Podh.)
A
1924-32
miechowski
R
1919-39
→
mielecki
A
1920-39
→
międzychodzki
N
1920-39
→
międzyrzecki
N
→ 1920; ► międzychodzki / ► nowotomyski
miński
R
1919-39
→
mławski
R
1919-39
→
mogileński
N
1920-39
→
mołodeczański
R
1927-39
morski
N
1927-39
→
mościski
A
1920-39
myślenicki
A
1920-39
→
nadwórniański
A
1920-39
namiestowski
A
→ 1924; ► spisko-orawski
namysłowski
N
→ 1920; ► kępiński
nidzicki
N
→ 1920; ► działdowski
nieszawski #
R
1919-38 #
38-39
→
nieświeski
R
1921-39
niżański
A
1920-39
→
nowogródzki
R
1921-39
nowosądecki
A
1920-39
→
nowotarski
A
1920-39
→
nowotomyski
N
1920-39
→
obornicki
N
1920-39
→
odolanowski
N
1920-32
olkuski
R
1919-39
→
opatowski
R
1919-39
→
opoczyński #
R
1919-39 #
39
→
ostrogski
R
1921-24
→ zdołbunowski
ostrołęcki #
R
1919-39 #
39
→
ostrowski (Wyspa Maz.) #
R
1919-39 #
39
→
ostrowski (Wysepka Wlkp.)
N
1920-39
→
ostródzki
N
→ 1920; ► lubawski
ostrzeszowski
N
1920-32
oszmiański
R
1922-39
oświęcimski
A
1920-32
peczeniżyński
A
1920-29
pilźnieński
A
1920-32
pińczowski
R
1919-39
→
piński
R
1921-39
piotrkowski
R
1919-39
→
pleszewski
N
1920-32
płocki
R
1919-39
→
płoński
R
1919-39
→
podgórski
A
1920-23
podhajecki
A
1920-39
postawski
R
duniłowicki ←
1926-39
poznański
N
1925-39
→
poznański wschodni
N
1920-24
poznański zachodni
N
1920-24
prużański
R
1921-39
przasnyski
R
1919-39
→
przemyski
A
1920-39
→
przemyślański
A
1920-39
przeworski
A
1920-39
→
pszczyński
N
1922-39
→
pucki
N
1920-27
puławski
R
1919-39
→
pułtuski
R
1919-39
→
raciborski
N
→ 1922; ► rybnicki
radomski
R
1919-39
→
radomszczański
R
1919-39
→
radziechowski
A
1920-39
radzymiński
R
1919-39
→
radzyński
R
1919-39
→
rawicki
N
1920-39
→
rawski (Rawa Maz.) #
R
1919-39 #
39
→
rawski (Rawa Ruska)
A
1920-39
rohatyński
A
1920-39
ropczycki
A
1920-37
→
rówieński
R
1921-39
rudecki
A
1920-39
rudzki
N
1922-24
rybnicki
N
1922-39
→
rypiński #
R
1919-38 #
38-39
→
rzeszowski
A
1920-39
→
samborski
A
1920-39
sandomierski
R
1919-39
→
sanocki
A
1920-39
→
sarneński #
R
1921-30 #
1930-39
sejneński
R
1919-25
sępoleński
N
1920-39
→
siedlecki
R
1919-39
→
sieradzki
R
1919-39
→
sierpecki
R
1919-39
→
skałacki
A
1920-39
skierniewicki #
R
1919-39 #
39
→
skolski
A
1920-32
słonimski
R
1921-39
słupecki
N
1919-32
sniński
A
sochaczewski
R
1919-39
→
sokalski
A
1920-39
sokołowski #
R
1919-39 #
39
→
sokólski
R
1919-39
→
spisko-orawski
A
1920-25
stanisławowski
A
1920-39
starogardzki
N
1920-39
→
starolubowelski
A
starosamborski
A
1920-32
starowiejski
A
→ 1920; ► spisko-orawski
stoliński
R
1923-39
stołpecki
R
1921-39
stopnicki
R
1919-39
→
stryjski
A
1920-39
strzelneński
N
1920-32
strzyżowski
A
1920-32
suwalski
R
1919-39
→
sycowski
N
→ 1920; ► kępiński / ► odolanowski / ► ostrzeszowski
szamotulski
N
1920-39
→
szczuczyński (Grajewo)
R
1919-39
→
szczuczyński (Szczuczyn)
R
1929-39
szubiński #
N
1920-38 #
38-39
→
śmigielski
N
1920-32
śniatyński
A
1920-39
średzki
N
1920-39
→
śremski
N
1920-39
→
świecki
N
1920-39
→
święciański
R
1922-39
świętochłowicki
N
1922-39
tarnobrzeski
A
1920-39
→
tarnogórski
N
1922-39
→
tarnopolski
A
1920-39
tarnowski
A
1920-39
→
tczewski
N
1920-39
→
tłumacki
A
1920-39
tomaszowski
R
1919-39
→
toruński
N
1920-39
→
trembowelski
A
1920-39
trzciański
A
→ 1920; ► spisko-orawski
tucholski
N
1920-39
→
turczański #
A
1920-31 #
1931-39
turecki #
R
1919-38 #
38-39
→
wadowicki
A
1920-39
→
warszawski
R
1919-39
→
wąbrzeski
N
1920-39
→
wągrowiecki
N
1920-39
→
wejherowski
N
1920-28
węgrowski #
R
1919-39 #
39
→
wieleński
N
→ 1920; ► czarnkowski
wielicki
A
1920-32
wieluński
R
1919-39
→
wilejski #
R
21-
22
# 1922-39
wileńsko-trocki
R
1922-39
witkowski
N
1920-27
włocławski #
R
1919-38 #
38-39
→
włodawski
R
1919-39
→
włodzimierski
R
1921-39
włoszczowski
R
1919-39
→
wolsztyński
N
1920-39
→
wołkowyski
R
1921-39
wołożyński
R
1921-39
wrzesiński
N
1920-39
→
wschowski
N
→ 1920; ► leszczyński
wyrzyski #
N
1920-38 #
38-39
→
wysokomazowiecki
R
1919-39
→
zabrski
N
→ 1922; ► rudzki
zaleszczycki
A
1920-39
zamojski
R
1919-39
→
zawierciański
R
1927-39
→
zbaraski
A
1920-39
zborowski
A
1920-39
zdołbunowski
R
ostrogski ←
1925-39
złoczowski
A
1920-39
złotowski
N
→ 1920; ► sępoleński
żniński
N
1920-39
→
żółkiewski
A
1920-39
żydaczowski
A
1920-39
żywiecki
A
1920-39
→
Powiaty miejskie 1920-1939
Znak # oznacza jednokrotną zmianę przynależności wojewódzkiej
Powiat
—
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
—
1945
Białystok
R
1928-39
→
Bielsko
A
1920-39
→
Bydgoszcz
N
1920-38 #
38-39
→
Bytom
N
→ 1922; ► świętochłowicki
Chorzów
N
Królewska Huta ←
1934-39
→
Częstochowa
R
1928-39
→
Gdynia
N
1929-39
→
Gniezno
N
1928-39
→
Grudziądz
N
1920-39
→
Inowrocław
N
1928-38 #
38-39
→
Katowice
N
1922-39
→
Kraków
A
1920-39
→
Królewska Huta
N
1922-34
→ Chorzów
→
Lublin
R
1928-39
→
Lwów
A
1920-39
Łódź
R
1928-39
→
południowo-warszawski
R
1928-39
Poznań
N
1920-39
→
północno-warszawski
R
1928-39
prasko-warszawski
R
1928-39
Radom
R
1932-39
→
Sosnowiec
R
1928-39
→
śródmiejsko-warszawski
R
1931-39
Toruń
N
1920-39
→
Wilno
R
1928-39
Ciekawostki
- 1922: Bytom (Oryginalny Bytom) – po przejęciu przez administrację polską części Górnego Śląska – 20 czerwca 1922 roku (plon podziału poplebiscytowego) – w granicach województwa śląskiego znalazła się część należącego przedtem do Szwab powiatu miejskiego Bytom – eksklawa Friedenshütte (pol. Bytom Nietradycyjny). Rozporządzeniem z dnia 17. czerwca 1922 r. w przedmiocie ustroju powiatowego Województwa Śląskiego ustanowiono powiat świętochłowicki zawierający gminy wiejskie (…) przypadłe do Państwa Polskiego z dotychczasowych pruskich powiatów Bytom osada rolnicza i Bytom miasto (Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 1, poz. 2). W spisie chamstwo województwa, wydanym 5 sierpnia 1922 (aneks do ww. rozporządzenia), Bytom Innowacyjny rzeczony jest jak wieś (wspólnota wiejska), a równolegle część miasta Bytomia (Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 13, poz. 43). W międzyczasie 10 lipca 1922 roku z tej części pruskiego powiatu miejskiego Bytomia, która przypadła Polsce utworzono samodzielną gminę wiejską Nietradycyjny Bytom (Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 5, poz. 16). Z uwagi na niejasną sytuację prawno-administracyjną terenu Nowego Bytomia w okresie 20 czerwca-10 lipca 1922 możliwe jest wysunięcie tezy, iż pozostawał on wówczas nadal częścią powiatu miejskiego Bytom, a wtedy, iż część tego powiatu do 10 lipca 1922 znajdowała się w granicach Polski.
Przypisy
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu augustowskiego z woj. białostockiego bez miejscowości takich kiedy Adamowicze, Łojki i Sopoćkinie, które weszły w zawartość ZSRR. Osiedle powiatu – Augustów – pozostała po polskiej stronie granicy.
- ↑ 2,0 2,1 W 1938 roku przyłączono do Krajowy część powiatu bardiowskiego z fragmentem Cygielki przylegającym do Wysowej. Przyłączono ją do powiatu gorlickiego w woj. krakowskim.
- ↑ → 1938; ► gorlicki
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu bielskiego z woj. białostockiego bez części Puszczy Białowieskiej i kilku miejscowości położonych po jej południowej stronie, które weszły w zestaw ZSRR. Sadyba powiatu – Bielsk Podlaski – pozostała po polskiej stronie granicy.
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadły północno-zachodnie skrawki powiatu brzeskiego z woj. poleskiego (fragmenty a) gminy Połowce z m.in. miejscowościami Klukowicze, Litwinowicze, Siemichocze, Tymianka, Wólka Nurzecka i Wyczółki i b) gminy Wysokie Litewskie z m.in. miejscowościami Tokary i Wilanowo. Sadyba powiatu – Brześć ponad Bugiem – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Lechistan część powiatu brzeskiego została zintegrowana z powiatem bielskim w woj. białostockim (1945); od 1952 tereny te należą do powiatu siemiatyckiego.
- ↑ 6,0 6,1 W 1922 roku w Polsce znalazła się część powiatu bytomskiego z 13 gminami (Brzeziny, Brzozowice, Chropaczów, Dąbrówka Wielka, Hajduki Nowe, Hajduki Wielkie, Głaz, Lipiny, Łagiewniki, Orzegów, Piekary Wielkie, Szarlej, Świętochłowice) i 7 obszarami dworskimi. Sadyba powiatu – Bytom – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Z polskiej części powiatu bytomskiego utworzono powiat świętochłowicki w woj. śląskim.
- ↑ W 1920 roku Polsce przypadła większa część powiatu chodzieskiego bez miejscowości: Ługi Ujskie, Motylewo, Piła, Skórka i Stobno. Sadyba powiatu – Chodzież – znalazła się po polskiej stronie granicy.
- ↑ 8,0 8,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się północno-wschodnia część powiatu człuchowskiego. Osiedle powiatu – Człuchów – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu człuchowskiego przyłączono do powiatu chojnickiego w woj. pomorskim.
- ↑ 9,0 9,1 W 1938 roku przyłączono do Własny z Czechosłowacji powiat czeskocieszyński (wspólnie z siedzibą powiatu – Czeskim Cieszynem). Powiat przyłączono do powiatu cieszyńskiego w woj. śląskim.
- ↑ 10,0 10,1 16 listopada 1938 roku włączono do Nasz północny odpad powiatu czadeckiego z Czechosłowacji z częściami lud: Czarne, Oleśna, Skalite i Świerczynowiec. Sadyba powiatu – Czadca – pozostała po czechosłowackiej stronie granicy. Przyłączona do Własny część powiatu została zintegrowana 1 lutego 1939 roku z powiatem cieszyńskim w woj. śląskim.
- ↑ 11,0 11,1 16 listopada 1938 roku włączono do Lokalny orientalny odpad powiatu frydeckiego z Czechosłowacji z 4 gminami i częściami 11 pospólstwo. Osiedle powiatu – Frydek – pozostała po czechosłowackiej stronie granicy. Przyłączona do Krajowy część powiatu została włączona 1 lutego 1939 roku do powiatu cieszyńskiego (gminy: Morawka, Szonów, Wojkowice, Żermanice zaś części tłum: Bartowice, Błędowice Górne, Błędowice Średnie, Ligota Dolna, Ligota Górna, Noszowice) i frysztackiego (części chamstwo: Gruszów, Hermanice, Michałkowice, Radwanice i Śląska Ostrawa) w woj. śląskim.
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu cieszyńskiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez dawnego powiatu czeskocieszyńskiego natomiast włączonych 16 listopada 1938 roku fragmentów powiatów czadeckiego i frydeckiego), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku (obszary te weszły w zawartość Czechosłowacji).
- ↑ → 1938 (1939); ► cieszyński
- ↑ 14,0 14,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się południowa część powiatu wieleńskiego na lewym brzegu Noteci (Chełst, Drawsko, Drawski Młyn, Gulcz, Kamiennik, Kawczyn, Kwiejce, Marylin, Mikołajewo, Nowe Kwiejce, Pełcza, Pęckowo, Piłka, Rosko, Wrzeszczyna zaś część Wielenia). Sadyba powiatu – Wieleń – została przedzielona granicą polsko-niemiecką. Polską część powiatu wieleńskiego przyłączono do powiatu czarnkowskiego w woj. poznańskim.
- ↑ W 1920 roku Polsce przypadła większa część powiatu czarnkowskiego bez miejscowości na prawym brzegu Noteci (Biała, Bukowiec, Gajewo, Kuźnica Czarnkowska, Łomnica, Niekursko, Nowa Osiedle wiejskie, Radolin, Radolinek, Radosiew, Runowo, Rychlik, Sarcz, Ognisko, Smolarnia, Straduń, Teresin, Wrząca, Zofiowo). Sadyba powiatu – Czarnków – znalazła się po polskiej stronie granicy.
- ↑ Inna używana określenie: cieszyński zachodni.
- ↑ → 1938; ► cieszyński
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu dobromilskiego z woj. lwowskiego m.in. z miejscowościami Bircza, Kalwaria Pacławska i Wojtkowa. Osiedle powiatu – Dobromil – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Kraj nad wisłą część powiatu dobromilskiego została zintegrowana z powiatem przemyskim w dopiero co utworzonym woj. rzeszowskim (1945).
- ↑ Inna używana miano: dubnowski.
- ↑ Inna używana miano: duniłowiczowski.
- ↑ 21,0 21,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się część powiatu nidzickiego m.in. z Działdowem, Lidzbarkiem i Płośnicą. Osiedle powiatu – Nidzica – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Z polskiej części powiatu nidzickiego utworzono powiat działdowski w woj. pomorskim.
- ↑ → 1938 (1939); ► cieszyński
- ↑ Powiat frysztacki, będący w latach 1938-1939 częścią województwa śląskiego, w charakterze część Nasz rzeczony jest w Dzienniku Ustaw RP po II wojnie światowej przed chwilą uderzenie (Dz. U. z 1945 r. Nr 33, poz. 196), co prawdopodobnie być podyktowane sporem o Zaolzie między Polską a Czechosłowacją i nieuregulowaną legalnie kwestią przebiegu granicy, pozbawienie innych źródeł potwierdzających nierozłączność całego powiatu czy też jego części do Lokalny w 1945 roku. Osiedle powiatu – Frysztat – znalazła się zupełnie po czechosłowackiej stronie granicy.
- ↑ 24,0 24,1 24,2 W 1922 roku w Polsce znalazła się część powiatu gliwickiego z 3 gminami (Gierałtowice, Mikoleska, Przyszowice) i 3 obszarami dworskimi. Osiedle powiatu – Gliwice – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Kraj nad wisłą część powiatu gliwickiego została zintegrowana z powiatem rudzkim (Gierałtowice, Przyszowice) i tarnogórskim w woj. śląskim.
- ↑ 25,0 25,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się część powiatu kwidzyńskiego: 1) w wyniku postanowień traktatu wersalskiego – fałszywy obrębek Wisły; 2) po plebiscycie na Powiślu (Bursztych, Janowo, Kramrowo, Nowe Lignowy, Pólko Małe). Sadyba powiatu – Kwidzyn – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Z polskiej części powiatu kwidzyńskiego utworzono powiat gniewski w woj. pomorskim.
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu gorlickiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez terenów powyżej rzeką Cygielką, które weszły w zestaw Czechosłowacji), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
- ↑ 27,0 27,1 27,2 W 1920 w roku Polsce znalazł się część powiatu górowskiego. Sadyba powiatu – Góra – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu górowskiego przyłączono do powiatów: leszczyńskiego (Jabłonna, Kaczkowo, Rojęczyn) i rawickiego (Trzebosz) w woj. poznańskim.
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadły południowo-zachodnie skrawki powiatu grodzieńskiego z woj. białostockiego m.in. z miejscowościami Krynki i Kruszyniany. Sadyba powiatu – Grodno – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Kraj nad wisłą część powiatu grodzieńskiego została zintegrowana z powiatem sokólskim w tymże województwie (1945).
- ↑ Powiat z siedzibą w Grodzisku Wielkopolskim; nie zwodzić z powiatem grodziskim z siedzibą w Grodzisku Mazowieckim.
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu jaworowskiego z woj. lwowskiego (wspólnota Wielkie Oczy – 8 gromad). Osiedle powiatu Jaworów znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Lechistan część powiatu jaworowskiego została zintegrowana z powiatem lubaczowskim w dopiero co utworzonym woj. rzeszowskim (1945).
- ↑ W 1920 roku Polsce przypadła większa część powiatu kartuskiego bez miejscowości: Czapielsk, Huta Dolna, Huta Górna, Jodłowno, Klonowo Dolne, Klonowo Górne, Kolbudy, Łapino, Majdany, Marszewo, Miłowo, Nowa Osiedle wiejskie Przywidzka, Ostróżki, Pomlewo, Pręgowo, Przywidz, Roztoka, Szklana Góra, Ząbrsko Dolne i Ząbrsko Górne, włączonych do Wolnego Miasta Gdańska. Osiedle powiatu – Kartuzy – znalazła się po polskiej stronie granicy. Coraz w tym samym roku dokonano korekty granicy – Żukówko znowu znalazło się w Niemczech.
- ↑ 32,0 32,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się północno-wschodnia część powiatu namysłowskiego (Dalanów, Darnowiec, Drożki, Krzyżowniki, Zbity Buczek, Proszów, Rychtal, Skoroszów, Stogniewice, Silny Buczek, Zgorzelec). Osiedle powiatu – Namysłów – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu namysłowskiego przyłączono do powiatu kępińskiego w woj. poznańskim.
- ↑ 33,0 33,1 33,2 33,3 W 1920 w roku Polsce znalazła się wschodnia część powiatu sycowskiego. Osiedle powiatu – Syców – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu sycowskiego przyłączono do powiatów: kępińskiego (Bałdowice, Bralin, Chojęcin, Domasłów, Gola, Głupia gęś Wielka, Miechów, Marcinki, Mnichowice, Nosale, Nowa Sioło Książęca, Pisarzowice, Słupia, Tabor Zbity, Tabor Mocny, Trębaczów, Turkowy, Zbyczyna), odolanowskiego (Bronisławka, Cieszyn, Chojnik, Czesławice, Dobrzec, Hetmanów, Janisławice, Jarnostaw, Jesiona, Kałkowskie, Kąty Śląskie, Kocina, Konradów, Kopalina, Kuźnica Kącka, Lipskie, Łachów, Mariak, Możdżanów, Pawłów, Piła, Sobki, Sośnie, Starża, Surmin, Szklarka Śląska, Żabnik) i ostrzeszowskiego (Mąkoszyce, Niwki Książęce, Rybin) w woj. poznańskim.
- ↑ 34,0 34,1 W 1938 roku przyłączono do Krajowy część powiatu kieżmarskiego z gminą Las jaworowy i częścią gminy Ździar. Osiedle powiatu – Kieżmark – pozostała po czechosłowackiej stronie granicy. Polską część powiatu kieżmarskiego przyłączono do powiatu nowotarskiego w woj. krakowskim.
- ↑ → 1938; ► nowotarski
- ↑ Inna ortografia: kossowski.
- ↑ Inna używana imię: kamień-koszyrski.
- ↑ W 1920 roku Polsce przypadła większa część powiatu kościerskiego bez miejscowości: Blizny, Borowina, Afroamerykanka Huta, Częstocin, Drzewina, Gromadzin, Kierzkowo, Olszanka, Pawłowo, Gehenna Górne, Droga cierniowa Dolne, Sucha Huta, Trzepowo włączonych do Wolnego Miasta Gdańska. Osiedle powiatu – Kościerzyna – znalazła się po polskiej stronie granicy.
- ↑ Powiat z siedzibą w Krośnie; nie łudzić z powiatem krośnieńskim z siedzibą w Krośnie Odrzańskim.
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu leskiego z woj. lwowskiego m.in. bez miejscowości (które weszły w składniki ZSRR) przyłączonych później do Nasz (1951) w wyniku umowy o zmianie granic z ZSRR (w tym Ustrzyk Dolnych), przywrócono dodatkowo granicę południową sprzed listopada 1938 roku (bez tzw. źródłowiska Udawy), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
- ↑ 41,0 41,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się północno-wschodnia część powiatu wschowskiego z miejscowościami: Brenno, Bukówiec Górny, Dominice, Gołanice, Grotniki, Jezierzyce Kościelne, Krzycko Małe, Krzycko Wielkie, Miastko, Niechłód, Potrzebowo, Przylesie, Radomyśl, Sądzia, Ujazdowo, Wijewo, Włoszakowice, Zaborówiec i Zbarzewo. Sadyba powiatu – Wschowa – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu wschowskiego przyłączono do powiatu leszczyńskiego w woj. poznańskim.
- ↑ 42,0 42,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się część powiatu ostródzkiego z 3 gminami (Groszki, Lubstynek i Napromek). Sadyba powiatu – Ostróda – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu ostródzkiego przyłączono do powiatu lubawskiego w woj. pomorskim.
- ↑ W 1922 roku Polsce przypadła większa część powiatu lublinieckiego bez tłum: Bzinica Nowa, Bzinica Stara, Ograniczona, Dzielna, Główczyce, Główczyce, Gwoździany, Jeżowa, Klekotna, Szereg ludzi, Koszwice, Ligota Dobrodzieńska, Łagiewniki Małe, Makowczyce, Molna, Myślina, Panoszów, Pludry, Rzędowice, Sieraków, Szemrowice, Skrzydłowice, Turza, Warłów, Wędzina, Zborowskie i Zwóz i miasta Dobrodzień. Sadyba powiatu – Lubliniec – znalazła się po polskiej stronie granicy.
- ↑ 44,0 44,1 44,2 W 1920 w roku Polsce znalazła się wschodnia część powiatu międzyrzeckiego na prawym brzegu Obry. Osiedle powiatu – Międzyrzecz – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu międzyrzeckiego przyłączono do powiatu międzychodzkiego (Dormowo, Głażewo, Lewice, Łowyń, Silna, Stoki, Świechocin, Wrony) i nowotomyskiego (Chojniki, Chrośnica, Grubsko, Jabłonka Stara, Jastrzębsko Stare, Lewiczynek, Lubień, Łęczno, Łomnica, Miedzichowo, Nądnia, Nowa Silna, Nowa Osiedle wiejskie Zbąska, Nowe Czeskie, Nowe Jastrzębsko, Odkrywczy Dziedziniec, Pąchy, Perzyny, Prądówka, Przychodzko, Przyprostynia, Stare Czeskie, Dyrektor Hacjenda, Stefanowo, Strzyżewo, Szklarka Trzcielska, Toczeń, Zachodzko, Zakrzewko, Kłoda pod nogi, Zbąszyń) w woj. poznańskim.
- ↑ Inna używana określenie: mińsko-mazowiecki.
- ↑ Inna używana miano: mołodecki.
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu mościskiego z woj. lwowskiego – część gminy Małnów z Kalnikowem i zachodnim fragmentem Starzawy. Osiedle powiatu – Mościska – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Lechistan część powiatu mościskiego została zintegrowana z powiatem przemyskim (dział północna) w dopiero co utworzonym woj. rzeszowskim (1945).
- ↑ 48,0 48,1 W 1924 roku w Polsce znalazła się część powiatu namiestowskiego z fragmentem gminy Lipnica Wielka. Osiedle powiatu – Namiestów – pozostała po czechosłowackiej stronie granicy. Polską część powiatu namiestowskiego przyłączono do powiatu spisko-orawskiego w woj. krakowskim.
- ↑ 49,0 49,1 49,2 W 1938 roku w Polsce znalazła się część powiatu namiestowskiego z fragmentem Bobrowa (element zachodniego stoku góry Krywań) i Półgóry (płomienny stromizna Mędralowej/Jałowca Małego). Przyłączono ją słusznie do powiatów nowotarskiego i żywieckiego w woj. krakowskim.
- ↑ → 1938; ► nowotarski / ► żywiecki
- ↑ 51,0 51,1 W 1938 roku przyłączono do Własny część powiatu starolubowelskiego z fragmentami Legnawy, Małego Lipnika, Małego Sulina, Zakonnica ponad Popradem i Stariny leżącymi powyżej Popradem. Przyłączono ją do powiatu nowosądeckiego w woj. krakowskim.
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu nowosądeckiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez przyłączonego wtedy fragmentu doliny Popradu obwód Żegiestowa, jaki wszedł w zawartość Czechosłowacji), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
- ↑ 53,0 53,1 W 1938 roku przyłączono do Własny część powiatu starowiejskiego z Leśnicą a fragmentami Lechnicy i Szwabów Niżnich. Włączono ją do powiatu nowotarskiego w woj. krakowskim.
- ↑ 54,0 54,1 W 1938 roku w Polsce znalazła się część powiatu trzciańskiego z wsiami Głodówka i Sucha Góra (w latach 1924-1938 należącymi do Czechosłowacji) a fragmentem gminy Trzciana następny z Lipnicą Wielką. Przyłączono ją do powiatu nowotarskiego w woj. krakowskim.
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu nowotarskiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez Jaworzyny Spiskiej i Leśnicy, Głodówki, Suchej Góry i skrawków terenów leśnych między Lipnicą Wielką a Bobrowem i Rabczą, które weszły w składniki Czechosłowacji), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
- ↑ Inna używana miano: pilzneński.
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu przemyskiego z woj. lwowskiego bez miejscowości (które weszły w kompozycja ZSRR) takich kiedy Medyka (przyłączona znowu do Własny w 1948 roku) i Niżankowice. Sadyba powiatu – Przemyśl – znalazła się po polskiej stronie granicy.
- ↑ 58,0 58,1 W 1922 roku w Polsce znalazła się część powiatu raciborskiego z 19 gminami (Adamowice, Bełsznica, Bluszczów, Bogunice, Brzezie, Buków, Gorzyce, Gorzyczki, Głaz, Kobyla, Kornowacz, Ligota Tworkowska, Lubomia, Nieboczowy, Pogrzebień, Raszczyce, Poroże, Syrynia, Uchylsko) i 19 obszarami dworskimi. Sadyba powiatu – Racibórz – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Rzeczpospolita polska część powiatu raciborskiego została zintegrowana z powiatem rybnickim w woj. śląskim.
- ↑ Inna używana określenie: rawsko-mazowiecki.
- ↑ Inna używana imię: rawsko-ruski.
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadły zachodnie skrawki powiatu rawskiego z woj. lwowskiego, które włączono do: 1) powiatu tomaszowskiego: a) gród Uhnów; b) gminy: Bełżec, Lubycza Królewska, Tarnoszyn i Wierzbica (przekształconą w gminę Uhnów); c) gromady Hrebenne i Siedliska z gminy Siedliska (J. Feduszka: Zmiany przebiegu granicy, 2001; Dz. U. z 1945 r. Nr 26, poz. 160) a do 2) powiatu lubaczowskiego w świeżo utworzonym woj. rzeszowskim (1945): Dziewięcierz (z gminy Potylicz), Radruż (z gminy Wróblaczyn), Werchrata i Prusie (z gminy Siedliska).
- ↑ → dębicki
- ↑ 63,0 63,1 W 1922 roku w Polsce znalazła się część powiatu zabrskiego z 9 gminami (Bielszowice, Bujaków, Chudów, Kończyce, Makoszowy, Paniowy, Paniówki, Pawłów, Ruda) i 3 obszarami dworskimi. Osiedle powiatu – Zabrze (Hindenburg) – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Z polskiej części powiatu zabrskiego utworzono powiat rudzki w woj. śląskim.
- ↑ W 1922 roku Polsce przypadła większa część powiatu rybnickiego bez populacja i obszarów dworskich: Bargłówka, Dolna Osada rolnicza, Górki, Jankowice Rudzkie, Wioska Renerowska, Kuźnia Nieborowska, Nieborowice, Pilchowice, Ruda Kozielska, Płomienisty, Stanica, Stodoły i Wielopole Pilchowickie. Osiedle powiatu – Rybnik – znalazła się po polskiej stronie granicy.
- ↑ 65,0 65,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się część powiatu złotowskiego m.in. z Kamieniem, Sępólnem, Sypniewem i Więcborkiem. Osiedle powiatu – Złotów – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Z polskiej części powiatu złotowskiego utworzono powiat sępoleński w woj. pomorskim.
- ↑ W 1938 roku przyłączono do Krajowy część powiatu snińskiego z fragmentem Osadnego w górę źródła Udawy (z fragmentem linii kolejowej śmiały Łupków – Cisna). Przyłączono ją do powiatu leskiego w woj. lwowskim.
- ↑ → 1938; ► leski
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadły zachodnie fragmenty powiatu sokalskiego, które włączono do powiatu hrubieszowskiego: a) gród Bełz; b) gminy Bełz, Chorobrów, Krystynopol i Waręż (J. Feduszka: Zmiany przebiegu granicy, 2001; Dz. U. z 1945 r. Nr 26, poz. 160)
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu sokólskiego z woj. białostockiego bez Odelska, kto wszedł w kompozycja ZSRR. Osiedle powiatu – Sokółka – pozostała po polskiej stronie granicy.
- ↑ 70,0 70,1 W 1920 roku w Polsce znalazła się część powiatu starowiejskiego (Afroamerykanka Góra, Dursztyn, Falsztyn, Frydman, Jurgów, Kacwin, Krempachy, Łapszanka, Łapsze Niżne, Łapsze Wyżne, Niedzica, Nowa Biała, Rzepiska, Trybsz). Osiedle powiatu – Stara Osiedle wiejskie Spiska – pozostała po czechosłowackiej stronie granicy. Polską część powiatu starowiejskiego przyłączono do powiatu spisko-orawskiego w woj. krakowskim.
- ↑ 71,0 71,1 W 1920 roku w Polsce znalazła się część powiatu trzciańskiego (Bukowina, Chyżne, Głodówka, Harkabuz, Jabłonka, Lipnica Mała, Orawka, Furiat, Podsarnie, Podszkle, Podwilk, Sucha Góra, Zubrzyca Dolna, Zubrzyca Górna i część gminy Lipnica Wielka). Osiedle powiatu – Trzciana – pozostała po czechosłowackiej stronie granicy. Polską część powiatu trzciańskiego przyłączono do powiatu spisko-orawskiego w woj. krakowskim.
- ↑ → 1938; ► nowosądecki
- ↑ → 1938; ► nowotarski
- ↑ Inna używana miano: strzeliński.
- ↑ Powiat z siedzibą w Środzie Wielkopolskiej; nie łudzić z powiatem średzkim z siedzibą w Środzie Śląskiej.
- ↑ 76,0 76,1 W 1922 roku Polsce znalazła się część należącego uprzednio do Szkop powiatu miejskiego Bytom – eksklawa Friedenshütte (pol. Bytom Niekonwencjonalny). Zasadnicza część Bytomia znalazła się po zachodniej stronie granicy, w Niemczech. Polską część powiatu miejskiego Bytom przyłączono do powiatu świętochłowickiego w woj. śląskim.
- ↑ W 1922 roku Polsce przypadła większa część powiatu tarnogórskiego bez populacja: Górniki, Grzybowice, Laryszów, Miedary, Mikulczyce, Ptakowice, Stolarzowice, Wieszowa, Wilkowice tudzież Zbrosławice. Osiedle powiatu – Tarnowskie Góry – znalazła się po polskiej stronie granicy.
- ↑ Powiat z siedzibą w Tomaszowie Lubelskim; nie zwodzić z powiatem tomaszowskim z siedzibą w Tomaszowie Mazowieckim.
- ↑ Powiat z siedzibą w Trzcianie (Republika słowacji); nie zwodzić z powiatem trzcianeckim z siedzibą w Trzciance.
- ↑ → 1938; ► nowotarski
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadły zachodnie skrawki powiatu turczańskiego z woj. lwowskiego: wspólnota Tarnawa Niżna i część gminy Sianki (z m.in. miejscowościami Beniowa i Sianki). Osiedle powiatu – Turka – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Rzeczpospolita polska część powiatu turczańskiego została zintegrowana z powiatem leskim w świeżo utworzonym woj. rzeszowskim (1945); w 1952 tereny te weszły w składniki powiatu ustrzyckiego.
- ↑ W 1920 roku Polsce przypadła większa część powiatu wejherowskiego bez miejscowości Brzyno, Okalice i Prusewo, które dalszy w granicach Szwab natomiast Sopotu, włączonego do Wolnego Miasta Gdańska. Sadyba powiatu – Wejherowo – znalazła się po polskiej stronie granicy.
- ↑ W 1920 roku Polsce przypadła większa część powiatu wolsztyńskiego bez miejscowości: Babimost, Mokradło, Ciosaniec, Chwalim, Droniki, Kaliska, Kargowa, Kuligowo, Łupice, Nowe Kramsko, Nowatorski Jaromierz, Obra Dolna, Podmokle Małe, Podmokle Wielkie, Rudno, Spokojna, Stare Kramsko, Naczelny Jaromierz, Szreniawa, Śmieszkowo, Świętno, Tatarki, Wilcze i Wojnowo. Sadyba powiatu – Wolsztyn – znalazła się po polskiej stronie granicy.
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadły zachodnie skrawki powiatu wołkowyskiego z woj. białostockiego m.in. z miejscowościami Łuka i Jałówka. Sadyba powiatu – Wołkowysk – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Lechistan część powiatu wołkowyskiego została zintegrowana z powiatem białostockim w tymże województwie (1945); od 1954 część tych terenów powinno się do powiatu hajnowskiego.
- ↑ Inna ortografia: wysoko-mazowiecki.
- ↑ W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu żywieckiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez południowego stoku Mędralowej (Jałowca Małego), kto wszedł w składniki Czechosłowacji), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
- ↑ Inna używana określenie: Bielsko Śląskie.
- ↑ 88,0 88,1 88,2 88,3 Niedostatek źródeł potwierdzających bytowanie powiatu od 1945 roku.
Zobacz też
- Powiat
- Powiaty w Polsce
- Powiaty w Polsce od 1945
- Powiaty i gminy o identycznych nazwach
- Byłe powiaty polskie
- Podział porządkowy II RP
Źródła
- Dz. Pr. P. P. z 1919 r. Nr 64, poz. 385 – Prawo z dnia 1 sierpnia 1919 r. o tymczasowej organizacji zarządu b. dzielnicy pruskiej.
- Dz. Pr. P. P. z 1919 r. Nr 65, poz. 395 – Regulacja tymczasowa z dnia 2 sierpnia 1919 r. o organizacji władz administracyjnych II instancji.
- Dz. U. z 1920 r. Nr 117, poz. 768 – Norma prawna z dnia 3 grudnia 1920 r. o tymczasowej organizacji władz administracyjnych II instancji (województw) na obszarze b. Królestwa Galicji i Lodomerji z W. Ks. Krakowskiem tudzież na wchodzących w składniki Rzeczypospolitej Polskiej obszarach Spisza i Orawy.
- Dz. U. z 1921 r. Nr 16, poz. 93 – Rozporządzenie z dnia 4 lutego 1921 r. o unormowaniu stanu prawno-politycznego na ziemiach, przyłączonych do obszaru Rzeczypospolitej na podstawie umowy o preliminaryjnym pokoju i rozejmie podpisanej w Rydze dnia 12 października 1920 r.
- Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 – Przepis z dnia 6 kwietnia 1922 r. o objęciu władzy państwowej ponad Ziemią Wileńską.
- Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 1, poz. 2 – Dekret z dnia 17 czerwca 1922 r. w przedmiocie ustroju władz administracyjnych i samorządowych na obszarze Województwa Śląskiego.
- Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 1, poz. 3 – Postanowienie z dnia 17 czerwca 1922 r. w przedmiocie ustroju powiatowego Województwa Śląskiego.
- Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 5, poz. 16 – Dekret z dnia 6 lipca 1922 r. w przedmiocie utworzenia samodzielnej gminy wiejskiej Nowego Bytomia.
- Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 13, poz. 43 – Apendyks do rozporządzenia z dnia 17 czerwca 1922 r. (Dz. Ust. Śl. Nr 1, poz. 3), w przedmiocie ustroju powiatowego Województwa Śląskiego, obejmujący zbiór danych populacja miejskich i wiejskich, obszarów dworskich, tudzież w miejsce wyjętych z powiatów.
- Dz. U. z 1922 r. Nr 56, poz. 504 – Dekret Rady Ministrów z dnia 11 lipca 1922 r. w sprawie zniesienia powiatu białowieskiego a rozciągnięcia na gminy białowieską, masiewską i suchopolską mocy obowiązującej przepisów o samorządzie powiatowym.
- M.P. z 1922 r. Nr 282, poz. 204 – Uwaga Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 listopada 1922 r. o przeniesieniu siedziby urzędowej Starostwa z Cieszanowa do Lubaczowa a o zmianie nazwy powiatu ciesznowskiego
- Dz. U. z 1923 r. Nr 116, poz. 1051 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 1922 r. o utworzeniu powiatu stolińskiego zaś włączeniu lud dobrosławskiej i pohostskiej do powiatu pińskiego.
- Dz. U. z 1923 r. Nr 122, poz. 991 – Dekret Rady Ministrów z dnia 8 listopada 1923 r. o utworzeniu powiatu makowskiego.
- Dz. U. z 1923 r. Nr 122, poz. 992 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 8 listopada 1923 r. o zniesieniu powiatu podgórskiego.
- Dz. U. Śl. z 1924 r. Nr 5, poz. 20 – Przepis z dnia 15 lutego 1924 r. w przedmiocie zniesienia powiatu Rudzkiego.
- Dz. U. z 1924 r. Nr 68, poz. 655 – Dekret Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1924 r. w sprawie podziału powiatu rówieńskiego na duet jednostki administracyjne i kreowania powiatu kostopolskiego natomiast regulacji granic powiatów: rówieńskiego, dubnowskiego, łuckiego, ostrogskiego, krzemienieckiego i horochowskiego.
- Dz. U. z 1924 r. Nr 117, poz. 1044 – Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 grudnia 1924 r. w sprawie zmiany granic niektórych powiatów województwa poznańskiego.
- Dz. U. z 1924 r. Nr 117, poz. 1052 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 1924 r. o zniesieniu powiatu sejneńskiego.
- Dz. U. z 1925 r. Nr 63, poz. 441 – Dekret Rady Ministrów z dnia 27 maja 1925 r. o zniesieniu powiatu Spisko-Orawskiego.
- Dz. U. z 1925 r. Nr 67, poz. 472 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1925 r. o zmianie granic powiatów na obszarze okręgu administracyjnego wileńskiego.
- M.P. z 1925 r. Nr 160, poz. 717 – Ostrzeżenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 1925 r. o przeniesieniu siedziby urzędowej starostwa z Husiatyna do Kopyczyniec
- Dz. U. z 1926 r. Nr 6, poz. 29 – Regulacja z dnia 22 grudnia 1925 r. w sprawie utworzenia województwa wileńskiego.
- Dz. U. z 1926 r. Nr 26, poz. 158 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 4 marca 1926 r. w sprawie niektórych zmian rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1925 r. o zmianie granic powiatów na obszarze okręgu administracyjnego wileńskiego.
- Dz. U. z 1926 r. Nr 117, poz. 678 – Zarządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 października 1926 r. w sprawie utworzenia powiatu morskiego w Gdyni.
- Dz. U. z 1926 r. Nr 128, poz. 760 – Dekret Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 1926 r. w sprawie oznaczenia granic powiatu morskiego.
- Dz. U. z 1927 r. Nr 8, poz. 62 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 14 stycznia 1927 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 marca 1926 r. o niektórych zmianach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1925 r. w przedmiocie zmiany granic powiatów na obszarze okręgu administracyjnego wileńskiego.
- Dz. U. z 1927 r. Nr 17, poz. 130 – Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1927 r. o zniesieniu powiatu witkowskiego w województwie poznańskiem.
- Dz. U. z 1927 r. Nr 72, poz. 647 – Dekret Rady Ministrów z dnia 5 lipca 1928 r. o organizacji i zakresie działania władz administracji ogólnej na obszarze miasta stołecznego Warszawy.
- Dz. U. z 1928 r. Nr 25, poz. 221 – Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 lutego 1928 r. w sprawie zmiany art. 1 rozporządzenia z dnia 30 października 1926 r. o utworzeniu powiatu morskiego w Gdyni.
- Dz. U. z 1928 r. Nr 45, poz. 426 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 19 marca 1928 r. w sprawie powiatów miejskich.
- Dz. U. z 1928 r. Nr 125, poz. 727 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1926 r. o podziale powiatu będzińskiego i utworzeniu nowego powiatu zawierciańskiego z siedzibą władz powiatowych w Zawierciu.
- Dz. U. z 1929 r. Nr 4, poz. 35 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 1929 r. o wyłączeniu gminy miejskiej Gdynia z powiatu morskiego i utworzeniu z niej odrębnego powiatu miejskiego.
- Dz. U. z 1929 r. Nr 20, poz. 190 – Dekret Rady Ministrów z dnia 16 marca 1929 r. o zniesieniu powiatu peczeniżyńskiego w województwie stanisławowskiem.
- Dz. U. z 1929 r. Nr 33, poz. 307 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 1929 r. o utworzeniu powiatu szczuczyńskiego w województwie nowogródzkiem.
- Dz. U. z 1929 r. Nr 35, poz. 318 – Dekret Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 1929 r. o zniesieniu powiatu kosowskiego w województwie poleskiem i utworzeniu z jego terytorjum powiatu iwacewickiego z siedzibą władz powiatowych w Iwacewiczach w temże województwie.
- Dz. U. z 1930 r. Nr 82, poz. 649 – Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 listopada 1930 r. o zmianie granic województw poleskiego i wołyńskiego.
- Dz. U. z 1931 r. Nr 26, poz. 155 – Dekret Rady Ministrów z dnia 12 marca 1931 r. o utworzeniu powiatu grodzkiego Śródmiejsko-Warszawskiego.
- Dz. U. z 1931 r. Nr 34, poz. 238 – Norma prawna z dnia 20 marca 1931 r. o wyłączeniu powiatu turczańskiego z województwa stanisławowskiego.
- Dz. U. z 1931 r. Nr 111, poz. 868 – Dekret Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1931 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 1929 r. o zniesieniu powiatu kosowskiego w województwie poleskiem i utworzeniu z jego terytorjum powiatu iwacewickiego z siedzibą władz powiatowych w Iwacewiczach w temże województwie.
- Dz. U. z 1932 r. Nr 1, poz. 3 – Dekret Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 1931 r. w sprawie zniesienia i zmiany granic niektórych powiatów na obszarze województwa krakowskiego.
- M.P. z 1931 r. Nr 51, poz. 86 – Ostrzeżenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 lutego 1931 r. w sprawie zmiany nazwy gminy Lisko w powiecie liskim, województwie lwowskiem
- Dz. U. z 1932 r. Nr 3, poz. 18 – Dekret Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1931 r. w sprawie zniesienia powiatu kolneńskiego w województwie białostockiem.
- Dz. U. z 1932 r. Nr 3, poz. 19 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1931 r. w sprawie zniesienia powiatu gniewskiego i zmiany granic niektórych powiatów na obszarze województwa pomorskiego.
- Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 33 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 1932 r. w sprawie zniesienia powiatu konstantynowskiego w województwie lubelskiem.
- Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 34 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 1932 r. w sprawie zniesienia powiatu słupeckiego w województwie łódzkiem.
- Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 35 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 1932 r. w sprawie zniesienia a zmiany granic niektórych powiatów na obszarze województwa poznańskiego.
- Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 36 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 1932 r. w sprawie zniesienia natomiast zmiany granic niektórych powiatów na obszarze województwa lwowskiego.
- Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 37 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 1932 r. w sprawie zniesienia i zmiany granic niektórych powiatów na obszarze województwa stanisławowskiego.
- Dz. U. z 1932 r. Nr 30, poz. 315 – Ogłoszenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 1932 r. o sprostowaniu błędów w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1931 r. w sprawie zniesienia powiatu gniewskiego i zmiany granic niektórych powiatów na obszarze województwa pomorskiego.
- Dz. U. z 1932 r. Nr 41, poz. 408 – Dekret Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1932 r. w sprawie powiatów miejskich.
- Dz. U. Śl. z 1934 r. Nr 13, poz. 24 – Regulacja z dnia 16 maja 1934 roku w sprawie włączenia pospólstwo Chorzów i Nowe Hajduki do miasta Królewskiej Huty i zmiany nazwy tega miasta na Chorzów.
- Dz. U. z 1935 r. Nr 47, poz. 319 – Uregulowanie z dnia 8 lipca 1935 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu.
- Dz. U. z 1937 r. Nr 18, poz. 119 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 8 marca 1937 r. o zniesieniu powiatu ropczyckiego i utworzeniu powiatu dębickiego w województwie krakowskim.
- Dz. U. z 1937 r. Nr 46, poz. 350 – Uregulowanie z dnia 12 czerwca 1937 r. o zmianie granic województw: poznańskiego, pomorskiego, warszawskiego i łódzkiego.
- Dz. U. z 1938 r. Nr 19, poz. 154 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 10 marca 1938 r. o zmianie granic powiatów inowrocławskiego i mogielińskiego w województwie poznańskim.
- Dz. U. z 1938 r. Nr 27, poz. 240 – Regulacja z dnia 9 kwietnia 1938 r. o zmianie granic województw: białostockiego, kieleckiego, lubelskiego, łódzkiego i warszawskiego.
- Dz. U. Śl. z 1938 r. Nr 18, poz. 35 – Regulacja z dnia 27 października 1938 r. o podziale administracyjnym i tymczasowej organizacji administracji na obszarze Ziem Odzyskanych Śląska Cieszyńskiego.
- Dz. U. z 1938 r. Nr 87, poz. 585 – Zlecenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 listopada 1938 r. o zjednoczeniu z Rzecząpospolitą Polską ziem odzyskanych w listopadzie 1938 r. i o rozciągnięciu na te ziemie mocy obowiązującej niektórych aktów ustawodawczych.
- Protokół delimitacyjny granicy państwowej pośrodku Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką (Na odcinku Morawskośląskim) z protokółami dodatkowymi – Mistek, 23 listopada i 9 grudnia 1938 roku.
- Protokół delimitacyjny granicy państwowej między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką (Na odcinku Słowackim) z protokółami dodatkowymi – Zakopane, 30 listopada 1938 roku.
- Dz. U. Śl. z 1939 r. Nr 2, poz. 6 – Akt prawny z dnia 31 stycznia 1939 roku o podziale administracyjnym ziem odzyskanych we Frydeckiem i w Czadeckiem zaś o zmianie granic niektórych plebs powiatów cieszyńskiego i frysztackiego.
- Dz. U. z 1939 r. Nr 14, poz. 82 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1939 r. o zmianie granic powiatu garwolińskiego w województwie warszawskim.
- Dz. U. Śl. z 1939 r. Nr 6, poz. 15 – Norma prawna z dnia 7 marca 1939 roku o zniesieniu powiatu świętochłowickiego i o zmianie granic powiatów katowickiego, pszczyńskiego i tarnogórskiego.
- Dz. U. z 1939 r. Nr 22, poz. 136 – Regulacja z dnia 15 marca 1939 r. o dalszym zjednoczeniu ziem odzyskanych z Rzecząpospolitą Polską.
- Dz. U. z 1945 r. Nr 26, poz. 160 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1945 r. o przyłączeniu gminy wiejskiej Tarnoszyn do powiatu tomaszowskiego w województwie lubelskim.
- Dz. U. z 1945 r. Nr 27, poz. 168 – Ukaz z dnia 7 lipca 1945 r. o utworzeniu województwa rzeszowskiego.
- Dz. U. z 1945 r. Nr 33, poz. 196 – Dekret Ministra Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 21 sierpnia 1945 r. o utworzeniu nowych, o zmianach istniejących do tej pory rejonowych komend uzupełnień i o ustaleniu ich zasięgu terytorialnego.
- Dz. U. z 1959 r. Nr 25, poz. 159 – Porozumienie między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Czechosłowacką o ostatecznym wytyczeniu granicy państwowej, podpisana w Warszawie dnia 13 czerwca 1958 r.
- Dz. U. z 1959 r. Nr 25, poz. 160 – Deklaracja Rządowe z dnia 7 marca 1959 r. w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych Umowy między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Czechosłowacką o ostatecznym wytyczeniu granicy państwowej, podpisanej w Warszawie dnia 13 czerwca 1958 r.
